গিগ ইকনমি হৈছে এনে এখন শ্ৰম বজাৰ য’ত মানুহে চাহিদা অনুসৰি সেৱা বা সামগ্ৰী প্ৰদান কৰি ধন উপাৰ্জন কৰে এক ডিজিটেল প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে। ইয়াক শ্বেয়াৰিং ইকনমি বা এক্সেছ ইকনমি বুলিও কোৱা হয়। গিগ অৰ্থনীতিয়ে জনগাঁথনিৰ সুবিধা সৰ্বাধিক কৰে আৰু নিবনুৱা সমস্যা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে।
গিগ অৰ্থনীতিত ফ্ৰীলান্সিং চাকৰিৰ দ্বাৰা সাধাৰণতে এটা অনলাইন প্লেটফৰ্মৰ দ্বাৰা সুবিধা কৰা হয় যিয়ে সেৱা প্ৰদানকাৰী আৰু গ্ৰাহকৰ মাজত সেতু হিচাপে কাম কৰে। গিগ ইকনমি অস্থায়ী বা ফ্ৰীলান্স চাকৰিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠে। গিগ অৰ্থনীতিয়ে নমনীয় আৰ্হিৰ জৰিয়তে শ্ৰমিক, ব্যৱসায়ী, আৰু গ্ৰাহকক উপকৃত কৰিব পাৰে। গিগ কৰ্মৰ লগত কৰ্মীসকলক প্ৰতিটো নিৰ্দিষ্ট কামৰ বাবে দৰমহা দিয়া হয়। গিগ কৰ্মীসকল পূৰ্ণকালীন কৰ্মচাৰী নহয় তেওঁলোক ফ্ৰীলান্সাৰহে। গিগ কৰ্মীসকলৰ নমনীয়তা আৰু স্বাধীনতা বেছি, কিন্তু চাকৰিৰ সুৰক্ষা কম। গিগ কৰ্মীসকলে গ্ৰাহকৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰে, যেনে ৰাইড-হেলিং এপ, খাদ্য ডেলিভাৰী এপ, আৰু ছুটীৰ ভাড়া এপ। গিগ কৰ্মীসকলে গাড়ী চলোৱা, খাদ্য যোগান ধৰা, টিউচন দিয়া, ক’ড লিখা আদি বহুতো কাম কৰিব পাৰে। গিগ অৰ্থনীতিৰ প্লেটফৰ্ম সমূহ যেনে Fiverr, Freelancer, TaskRabbit, Airbnb ,DoorDash, 99designs, Instacart, Toptal’s, Lyft, PeoplePerHour, FlexJobs, Thumbtack, Crowdspring, Etsy, Gigster, Guru, Instawork, Rover ইত্যাদিকে ধৰি বহুতো প্লেটফৰ্ম উপলব্ধ।
শেহতীয়াকৈ ভাৰততো গিগ অৰ্থনীতি দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে।ক’ভিড-১৯ মহামাৰী, ডিজিটেল বিপ্লৱ, অনুকূল জনগাঁথনি, পৰিৱৰ্তিত কৰ্মশক্তিৰ পছন্দ, অৰ্থনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তা, আৰু নমনীয়, খৰচ-বহনক্ষম নিয়োগ সমাধানৰ চাহিদাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই খণ্ডটোৱে যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা সূচকীয় বৃদ্ধি লাভ কৰিছে। বৰ্তমান ভাৰতত ৭-৮ মিলিয়ন গিগ কৰ্মী আছে। আপৱৰ্কৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি ২০২৩ চনত প্ৰায় ৬৪ মিলিয়ন আমেৰিকান, আমেৰিকাৰ কৰ্মশক্তিৰ ৩৮% ফ্ৰীলান্সাৰ বা গিগ কৰ্মী আছিল। স্বতন্ত্ৰ ঠিকাভিত্তিক শ্ৰমিকসকলে আমেৰিকাৰ অৰ্থনীতিত ১.২৭ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰৰ বৰঙণি আগবঢ়াইছিল। ২০২০-২০২১ চনত ভাৰতত ৭৭ লাখ গিগ কৰ্মী আছিল, আৰু ২০২৯-২০৩০ চনৰ ভিতৰত এই সংখ্যা ২ কোটি ৩৫ লাখলৈ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
গিগ অৰ্থনীতি নিশ্চিতভাৱে এক সম্ভাৱনাময় ক্ষেত্ৰ কিন্তু ইয়াৰ সুবিধা থকা স্বত্তেও কিছু সীমাবদ্ধতা আছে। গিগ কৰ্মীসকলে দৰমহা পোৱা ছুটী বা অসুস্থতাৰ ছুটী নাপায়, আৰু মজুৰিৰ উঠা-নমাৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। গিগ ইকনমিয়ে শ্ৰমিক আৰু গ্ৰাহক সুৰক্ষাৰ ওপৰতো প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, গিগ কৰ্মীসকলে দৰমহাযুক্ত ছুটী বা অসুস্থতাৰ ছুটী নাপাবও পাৰে, আৰু তেওঁলোকৰ মজুৰিৰ কম বেছি হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। আনহাতে মহিলাসকলেও লিংগ ব্যৱধানৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে, যেনে কম মজুৰি আৰু কৰ্মৰ সময়, আৰু ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ অসমান সুবিধা। পেঞ্চন, স্বাস্থ্য বীমা, নিবনুৱা সুবিধাৰ দৰে সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনিসমূহে এতিয়াও গিগ কৰ্মীসকলক সামৰি লোৱা নাই। ডিজিটেল যুগত অদূৰ ভবিষ্যতে ই এক প্ৰচুৰ সম্ভাৱনাময় উপাৰ্জনৰ পথ।
