১৯৯৬ চনৰ ১৭ মে’ৰ সেই দিনটো অসমৰ ইতিহাসে কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে। গুৱাহাটীৰ চান্দমাৰী অঞ্চলত, নিজৰ আঠ বছৰীয়া পুত্ৰ ৰোহানক বিদ্যালয়ৰ পৰা ঘৰলৈ লৈ আহি থকা এজন নিৰ্ভীক মানুহক চাৰিজন সশস্ত্ৰ আততায়ীয়ে দিনৰ ভাগতে হত্যা কৰিলে। সেই মানুহজন আছিল পৰাগ কুমাৰ দাস — অসমীয়া প্ৰতিদিনৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সম্পাদক, মানব অধিকাৰ সংগ্ৰাম সমিতি MASS)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, আৰু সকলোতকৈ ডাঙৰ কথা — অসমীয়া স্বদেশীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় আৰু অধিকাৰৰ অদম্য কণ্ঠস্বৰ।
মাত্ৰ ৩৫ বছৰ বয়সত তেওঁৰ জীৱন প্ৰদীপ নুমাই দিয়া হ’ল। কিন্তু তেওঁ যি সত্যৰ জোতি জ্বলাই গৈছিল, সি আজিও প্ৰতিটো অসমীয়া ঘৰত, প্ৰতিটো সংগ্ৰামী মনত, প্ৰতিটো প্ৰতিবাদী কলমত জলি আছে।
তেওঁৰ দৃষ্টিভঙ্গী — আজিৰ দিনত কিমান প্ৰাসংগিক
পৰাগ দাসৰ সংগ্ৰাম কোনো দলীয় ৰাজনীতিৰ পিঞ্জৰাত আবদ্ধ নাছিল। তেওঁৰ লেখা, তেওঁৰ সাংবাদিকতা, তেওঁৰ সংগ্ৰাম আছিল অসমৰ স্বদেশীয় জনগোষ্ঠীৰ ভূমি অধিকাৰ, ভাষিক পৰিচয়, সাংস্কৃতিক অস্তিত্ব আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সম্পদৰ ন্যায্য হিচাব বিচাৰি লোৱাৰ আন্দোলন।
আজি ২০২৬ চনত যেতিয়া অসমীয়া জাতীয় পৰিচয় পুনৰ হেঁচাৰ মুখত, যেতিয়া স্বদেশীয় মানুহৰ ভূমি বেদখল হৈছে, যেতিয়া ভাষিক সংখ্যালঘুতাৰ ভয় আহি থাকিছে — পৰাগ দাসৰ প্ৰতিটো শব্দ এটি দিশনিৰ্দেশক মশাল হৈ পৰে। তেওঁ লিখিছিল ‘ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহীৰ দিনলিপি‘, লিখিছিল ‘স্বাধীনতাৰ প্ৰস্তাৱ‘ — এইবোৰ কেৱল কিতাপ নহয়, এইবোৰ অসমীয়া মানুহৰ আত্মসম্মানৰ দলিল।
ছালফাৰ গুলীয়ে তেওঁক ৰক্তাক্ত কৰিলেও তেওঁৰ প্ৰশ্নবোৰক হত্যা কৰিব নোৱাৰিলে। সেই প্ৰশ্নবোৰ আজিও উত্তৰহীন: অসমৰ তেল, চাহ, প্ৰাকৃতিক সম্পদত অসমীয়া মানুহৰ ন্যায্য ভাগ ক’ত? স্বদেশীয় মানুহৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা কিয় ক্ৰমাগত লাঘৱ হৈ আহিছে?
বিচাৰহীনতাৰ কলংক
এই দেশত গণতন্ত্ৰ আছে — কিন্তু সেই গণতন্ত্ৰই পৰাগ দাসৰ পৰিয়ালক আজিও ন্যায় দিব পৰা নাই। ২৯ বছৰ। এতিয়াও বিচাৰ নাই। এয়া কেৱল এটি মামলাৰ বিফলতা নহয় — এয়া গোটেই বিচাৰ ব্যৱস্থা, তদন্ত প্ৰক্ৰিয়া আৰু ৰাজনৈতিক ইচ্ছাশক্তিৰ সম্পূৰ্ণ নৈতিক পতন।
চাৰিজন ছালফা সদস্যই প্ৰকাশ্য দিৱালোকত এই হত্যা সংঘটিত কৰিছিল। CBI-এ চাৰ্জশ্বিট দাখিল কৰিছিল। তথাপি একমাত্ৰ জীৱিত অভিযুক্ত মৃদুল ফুকনক ২০০৯ চনত প্ৰমাণাভাৱৰ কথা কৈ খালাছ দিয়া হ’ল। সাক্ষী ভীতিগ্ৰস্ত কৰা হ’ল, প্ৰমাণ নষ্ট কৰা হ’ল। Amnesty International-এ কৈছিল — এয়া দণ্ডহীনতাৰ সংস্কৃতিৰ জ্বলন্ত উদাহৰণ। তথাপি ব্যৱস্থাই নীৰৱ ৰ’ল। কংগ্ৰেছৰ ১৫ বছৰীয়া শাসন, AGP চৰকাৰ, পিছলৈ BJP চৰকাৰ — কোনো দলেই এই মামলাত প্ৰকৃত বিচাৰৰ বাবে প্ৰতিশ্ৰুতি পালন কৰা নাই। হত্যাকাৰীবোৰে হয় মৰিছে, নহয় মুক্ত হৈ আছে — আৰু যিসকলে এই হত্যা পৰিকল্পনা কৰিছিল, তেওঁলোকে ক্ষমতাৰ কোলাত বহি আছে। এয়া অসমীয়া জনতাৰ প্ৰতি চৰম বিশ্বাসঘাতকতা।
“ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰৰ শ্ৰেষ্ঠ উদাহৰণ: য’ত হত্যাকাৰীক মালা পিন্ধাই মুক্ত কৰা হয়” — এই তিক্ত বাস্তৱতা আজিও অসমত সত্য হৈয়ে আছে।
আদৰ্শক জীয়াই ৰাখক — আপোনালোকৰ প্ৰতি আহ্বান
পৰাগ দাস কেৱল এজন মানুহ নাছিল — তেওঁ আছিল এটি আন্দোলন। তেওঁৰ আদৰ্শক জীয়াই ৰখাৰ দায়িত্ব আমি প্ৰত্যেকজনৰ। সেই দায়িত্ব পালন কৰাৰ উপায়:
প্ৰথমতে, তেওঁৰ লেখাবোৰ পঢ়ক — ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহীৰ দিনলিপি, স্বাধীনতাৰ প্ৰস্তাৱ, নিষিদ্ধ কলম আৰু অন্যান্য — এইবোৰ কেৱল বিগত দিনৰ ইতিহাস নহয়, আজিৰ পৰিস্থিতি বুজিবৰ দৰ্পণ। দ্বিতীয়তে, MASS আৰু অন্যান্য মানৱাধিকাৰ সংগঠনৰ সংগ্ৰামত সমৰ্থন যোগান। তৃতীয়তে, স্বদেশীয় পৰিচয়, ভূমি অধিকাৰ আৰু ভাষিক সংৰক্ষণৰ দাবীত নিজৰ কণ্ঠস্বৰ উঠাওক।
MASS-এ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এই মামলা পুনৰ নিষ্পত্তিৰ দাবী জনাইছে। প্ৰতিজন সচেতন অসমীয়াই এই দাবীত সমৰ্থন জনাওক। ন্যায় বিচৰাটো বিপ্লৱ নহয়, ই গণতন্ত্ৰৰ ন্যূনতম দাবী।
পৰাগ কুমাৰ দাসক তেওঁলোকে বুলেটেৰে স্তব্ধ কৰিব বিচাৰিছিল — কিন্তু সত্যক কেতিয়াও হত্যা কৰিব নোৱাৰি। আজি ২৯ বছৰ পিছতো তেওঁৰ প্ৰতিটো লেখা, প্ৰতিটো প্ৰশ্ন, প্ৰতিটো আদৰ্শ অসমীয়া স্বদেশীয় জনগোষ্ঠীৰ সংগ্ৰামৰ ভেটি হৈয়ে আছে। কিন্তু এটি জাতি হিচাপে আমাৰ সামূহিক লজ্জা হ’ব লাগে যে আমি তেওঁৰ হত্যাকাৰীবোৰক বিচাৰৰ মুখত ৰাখিব পৰা নাই। ৰাজনৈতিক দলবোৰে তেওঁৰ প্ৰতিকৃতিত মালা দিব — কিন্তু তেওঁৰ স্বপ্নক বাস্তৱায়িত কৰাৰ সাহস তেওঁলোকৰ নাই। গতিকে সেই সাহস আমাক নিজেই গোটাব লাগিব। পৰাগ দাসৰ সত্যিকাৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি কেৱল মালা আৰু মোমবাতিত নহয় — সেয়া হ’ব তেতিয়াহে যেতিয়া প্ৰতিজন অসমীয়াই স্বদেশীয় পৰিচয় ৰক্ষাৰ সংগ্ৰামত নিজৰ স্থান ল’ব, যেতিয়া ন্যায়ৰ বাবে দাবী ৰাজপথলৈ আহিব, আৰু যেতিয়া ব্যৱস্থাই বুজিব যে অসমীয়া মানুহে মাৰ খাই নীৰৱ থকা এটি জাতি নহয়।
পৰাগ দাসৰ কলম ক্ষান্ত হোৱা নাই — তেওঁ আমাৰ হাতেৰে লিখি আছে !
