অসম পুনৰ এবাৰ এক জটিল আৰু স্পৰ্শকাতৰ সন্ধিক্ষণত উপস্থিত হৈছে। ভূমি অধিকাৰ, পৰিচয়ৰ ৰাজনীতি আৰু উন্নয়নৰ দাবীৰ মাজত চলি থকা সংঘাত এতিয়া কেৱল প্ৰশাসনিক পদক্ষেপ বা আইন-শৃংখলাৰ বিষয় নহয়—ই ৰাজ্যখনৰ সামাজিক বুনিয়াদ, নৈতিকতা আৰু গণতান্ত্ৰিক দায়বদ্ধতাৰ গভীৰ পৰীক্ষা।
সম্প্ৰতি চিৰাং জিলাৰ ৰুণিখাতা অঞ্চলত উচ্ছেদ অভিযানক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা সংঘাতই স্পষ্টকৈ দেখুৱাইছে যে, এই প্ৰক্ৰিয়াৰ পিচত কেৱল “অবৈধ দখল মুক্ত কৰা”ৰ একমাত্ৰ বৃত্তান্ত নাই। ইয়াত জড়িত আছে জীৱন-জীৱিকা, সামাজিক নিৰাপত্তা, আৰু এক বৃহৎ অংশৰ মানুহৰ অস্তিত্ব সংকট। উচ্ছেদ মানে কেৱল ঘৰ-দুৱাৰ উচ্ছেদ নহয়—ই মানুহৰ মৰ্যাদা, স্থিৰতা আৰু ভৱিষ্যতৰ ওপৰত এক গভীৰ আঘাত।
এই পৰিস্থিতি আৰু অধিক জটিল হৈছে যেতিয়া উচ্ছেদ বিষয়টো নিৰ্বাচনী ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত পৰিণত হৈছে। ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত, ভূমি আৰু পৰিচয়ৰ প্ৰশ্নক ৰাজনৈতিক ভাষ্যত এনে ধৰণে ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে য’ত ই ধীৰে ধীৰে যুক্তিৰ পৰা অধিক আৱেগৰ বিষয়লৈ সৰকি গৈছে। “ভূমি ৰক্ষা” আৰু “মানৱ অধিকাৰ”—এই দুয়ো দিশৰ মাজত সুষম সমাধান বিচাৰাৰ পৰিৱৰ্তে, প্ৰায়েই এই বিষয়টো মেৰুকৰণৰ অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহৃত হোৱা দেখা গৈছে।
কিন্তু, এক সুস্থ সমাজৰ বাবে প্ৰয়োজন যুক্তিসংগত, ন্যায়সংগত আৰু দূৰদৰ্শী দৃষ্টিভংগী। অবৈধ দখলমুক্তকৰণ নিশ্চয় এক প্ৰয়োজনীয় প্ৰশাসনিক দায়িত্ব; কিন্তু সেই প্ৰক্ৰিয়াৰ লগত সংযুক্ত মানৱিক দায়িত্বসমূহ উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি। পুনৰ্বাসন নীতি, বিকল্প জীৱিকাৰ ব্যৱস্থা, আৰু সামাজিক সুৰক্ষা—এই সকলোবোৰ নিশ্চিত নকৰাকৈ কেৱল উচ্ছেদৰ ওপৰত জোৰ দিয়া মানে সমস্যা সমাধান নহয়, বৰঞ্চ নতুন সংঘাতৰ বীজ ৰোপণ কৰা।
ইয়াৰ লগতে, অসমৰ চিৰন্তন প্ৰাকৃতিক বাস্তৱতাকো উপেক্ষা কৰা নাযায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বান আৰু ভূমি ক্ষয় প্ৰতি বছৰে হাজাৰ হাজাৰ মানুহক গৃহহীন কৰি তোলে। এই “নীৰৱ উচ্ছেদ”ৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা সামাজিক চাপ আৰু ভূমিৰ ওপৰত বাঢ়ি থকা প্ৰতিযোগিতা আজিৰ সংকটক অধিক তীব্ৰ কৰি তুলিছে। অথচ এই দিশটো ৰাজনৈতিক আলোচনা আৰু নীতিনিৰ্ধাৰণত প্ৰায়েই উপেক্ষিত হৈ আহিছে।
অসমৰ পৰিচয় ৰাজনীতিৰ ইতিহাস দীৰ্ঘ আৰু জটিল। কিন্তু বৰ্তমান সময়ত ইয়াক যি ধৰণে সংকীর্ণ আৰু তাৎক্ষণিক ৰাজনৈতিক লাভৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, সেয়া উদ্বেগজনক। পৰিচয়ৰ সুৰক্ষা নিশ্চয় এক বৈধ উদ্বেগ; কিন্তু যদি সেই সুৰক্ষা আনৰ অধিকাৰ হৰণৰ বিনিময়ত আহে, তেন্তে ই সমাজত স্থায়ী বিভাজন আৰু অবিশ্বাসৰ সৃষ্টি কৰিব।
এই সংকটৰ সমাধানৰ বাবে প্ৰয়োজন এক সমন্বিত আৰু বহু-মাত্ৰিক নীতি। এক সুস্পষ্ট ভূমি ব্যৱস্থাপনা নীতি, বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰস্তুত কৰা পুনৰ্বাসন পৰিকল্পনা, আৰু সকলো পক্ষৰ মাজত বিশ্বাস পুনৰ নিৰ্মাণ—এইবোৰৰ অবিহনে কোনো স্থায়ী সমাধান সম্ভৱ নহয়। ইয়াৰ উপৰি, ৰাজনৈতিক নেতৃত্বই স্বল্পম্যাদী লাভৰ ওপৰত গুৰুত্ব নিদি, দীৰ্ঘম্যাদী সামাজিক স্থিতিশীলতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিব লাগিব।
অসমৰ ইতিহাসে দেখুৱাইছে যে এই মাটিত সংঘাতৰ মাজতো সহাবস্থানৰ এক শক্তিশালী সংস্কৃতি আছে। সেই সংস্কৃতিকেই সজীৱ কৰি ৰখাটো এতিয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰয়োজন। সমাজখন যদি মেৰুকৰণৰ পথত আগবাঢ়ে, তেন্তে ইয়াৰ মূল্য কেৱল ৰাজনৈতিক নহয়—সামাজিক আৰু নৈতিক ক্ষেত্ৰতো গভীৰ ক্ষতি হ’ব।
শেষত, প্ৰশ্নটো সৰল কিন্তু গভীৰ—অসমে কি এক অন্তৰ্ভুক্তিমূলক, ন্যায়সংগত আৰু মানবিক পথ বাচিব, নে ই মাটিৰ ৰাজনীতিত মানুহকেই বিস্মৃত কৰিব? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব অসমৰ আগন্তুক দিশ আৰু তাৰ সমাজৰ আত্মা।
