Saturday, August 1, 2026
Home E-paperসাম্প্ৰতিক বিশ্বত মহাত্মা গান্ধীৰ নীতি আদৰ্শৰ প্ৰাসংগিকতা

সাম্প্ৰতিক বিশ্বত মহাত্মা গান্ধীৰ নীতি আদৰ্শৰ প্ৰাসংগিকতা

by Dr Netraranjan

আজি অহিংসাৰ পূজাৰী গান্ধীজীৰ ওপজা দিনৰ দিনা মধ্যপ্ৰাচ্যত যুদ্ধৰ দাবানল জ্বলি উঠিছে আৰু আমাৰ দেশতেই লাডাখৰ পৰা শান্তিপূৰ্ণ যাত্ৰা কৰি অহা সনাম ৱাংচুক আৰু সতীৰ্থ সকলক দিল্লীৰ সীমাত আৱদ্ধ কৰা হৈছে।

হয়, মহাত্মা গান্ধী আজি যেন অধিক প্ৰাসংগিক !

বিশ্বব্যাপী ৰাজনৈতিক দৃশ্যপট সলনি হলেও বৰ্তমানেও অধিক ন্যায়সঙ্গত আৰু শান্তিপূৰ্ণ গোলকীয় শৃংখলা , সামাজিক ন্যায়, পাৰিপাৰ্শ্বিক স্থিৰতা আৰু নৈতিক নেতৃত্বৰ বাবে মহাত্মা গান্ধীৰ আদৰ্শগত নীতিৰ প্ৰাসংগিকতা আহি পৰিছে।

সমসাময়িক বিশ্ব ৰাজনীতিত মহাত্মা গান্ধীৰ অহিংসা, সত্য, স্বাৱলম্বিতা আৰু নৈতিক শাসনৰ নীতিয়ে কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে এক পথপ্ৰদৰ্শক ৰূপে দেখা গৈছে যিহেতু বিশ্বই হিংসা, বৈষম্য আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক সংকটৰ সৈতে আজিও যুঁজি আছে ।

গান্ধীৰ অহিংসাৰ নীতি সমসাময়িক ৰাজনীতিত সংঘৰ্ষ সমাধানৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমাধান হিচাবে পৰিগণিত হৈ আহিছে। বৰ্তমানৰ ৰাজনৈতিক পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত (যেনে মধ্য প্ৰাচ্য, ৰুছ ইউক্ৰেইন ইত্যাদি) বিবাদ সমাধান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গান্ধীজীৰ আদৰ্শ প্ৰযোজ্য হব। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থায়ো বিবাদ মীমাংসাৰ বাবে সদায় অহিংসা নীতিৰ পক্ষপাতি।

জাতিগত, জাতি-ভিত্তিক আৰু লিংগ- ভিত্তিক বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে সমসাময়িক আন্দোলনৰ ভেটি স্থাপন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা গান্ধীজীৰ নীতি আধুনিক নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত সামাজিক ন্যায় আৰু সমতাৰ বাবে এতিয়াও প্ৰাসংগিক।
 
সমতা আৰু মানৱীয় মৰ্যাদাৰ ওপৰত দিয়া গুৰুত্বই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কাৰ সাধন কৰিব পাৰে । আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ব্লেক লাইভছ মেটাৰ, ভাৰতত দলিত অধিকাৰ , LGBTQ অধিকাৰৰ বাবে বিশ্বব্যাপী প্ৰচাৰৰ দৰে আন্দোলনবোৰে গান্ধীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ, আইন অমান্য আৰু নৈতিক উচ্চ স্থানৰ কৌশলৰ ওপৰত আকৰ্ষণ কৰি আছে।

জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক সংকটৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত গান্ধীৰ স্থিৰতা, সৰলতা আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ নীতিয়ে নতুনকৈ প্ৰাসংগিকতা লাভ কৰিছে। স্থানীয় উৎপাদনৰ প্ৰচাৰ তথা বৃহৎ, কেন্দ্ৰীভূত প্ৰণালীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস, বহনক্ষম জীৱন ধাৰণ আৰু থলুৱা অৰ্থনীতিৰ পৰিৱেশ আন্দোলনৰ সৈতে সংগতি আছে।

ৰাজনৈতিক আলোচনাত, পেৰিছ জলবায়ু চুক্তিৰ দৰে বিশ্বব্যাপী চুক্তিত  বহনক্ষম উন্নয়ন নীতিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ স্বীকৃতি বৃদ্ধি পাইছে। এই বোৰ বিষয়ত গান্ধীজীয়ে তেতিয়াই মত পোষণ কৰি গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল।

গান্ধীজীৰ নৈতিক নেতৃত্ব আৰু মূল্যবোধৰ ৰাজনীতিৰ প্ৰতি গুৰুত্ব, বৰ্তমান সময়ত দুৰ্নীতি গ্ৰস্ত চৰকাৰ বোৰৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱা শ্ৰেষ্ঠ বিকল্প ৰূপে দেখা গৈছে।

গান্ধীৰ বিকেন্দ্ৰীকৃত শাসন প্ৰণালীৰ প্ৰতি সমৰ্থন আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ সৱলীকৰণৰ দৃষ্টিভংগী আজি বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। গ্ৰাম্য স্বৰাজৰ ধাৰণাটো শ্ৰেষ্ঠ বুলি বিশ্বৰ অৰ্থনীতিবিদ সকলেও মত পোষণ কৰিছে।

বিশ্বৰ বহুতো দেশত ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণ কৰা আৰু অধিক স্থানীয় অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ দিশত পদক্ষেপ লৈছে। মহাত্মা গান্ধীৰ নীতি আদৰ্শই সমগ্ৰ বিশ্বতে গণতান্ত্ৰিক আন্দোলনক অনুপ্ৰাণিত কৰি আহিছে।

আজি জাতিৰ পিতা গান্ধীজী আমাৰ মাজত নাই, কিন্তু তেখেতৰ নীতি আদৰ্শই ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ষেত্ৰত সদায় প্ৰাসংগিক হৈয়ে থাকিব আৰু আমাক দিক নিৰ্ণয় কৰি যাব।

You may also like