আধুনিক ভূ-ৰাজনীতি আদৰ্শবাদৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত নহয়। যদিও ভাৰতৰ টাইপেইৰ সৈতে অনানুষ্ঠানিক সম্পৰ্ক আছে, তথাপিও ভাৰতে টাইৱানক আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকৃতি প্ৰদান নকৰে। কেইবাটাও দিশত স্বাভাৱিক মিত্ৰ ভাৰত আৰু টাইৱান দুয়োখনেই গৌৰৱময়, সজীৱ গণতন্ত্ৰ যিয়ে গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ অংশীদাৰ, মানৱ অধিকাৰ আৰু আইনৰ শাসনক ৰক্ষা কৰে, আৰু নিয়মভিত্তিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাৰ সুবিধাক স্বীকৃতি দিয়ে।
শেহতীয়াকৈ টাইৱানে নিউ চাউথবাউণ্ড পলিচি (এন এছ পি) নামৰ এক বৃহৎ নীতি ৰূপায়ণ কৰিছে। দক্ষিণ এছিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু নিউজিলেণ্ডৰ ছয়খন ৰাজ্য এছ’চিয়েশ্যন অৱ চাউথ ইষ্ট এছিয়ান নেশ্যনছ (আছিয়ান)ৰ দহখন দেশৰ সৈতে টাইপেইৰ সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এই নীতিৰ ৰচনা কৰা হৈছে। এই নীতিৰ লক্ষ্য হৈছে টাইৱানৰ সাংস্কৃতিক, শৈক্ষিক, প্ৰযুক্তিগত, কৃষি আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পদৰ সহায় লৈ আঞ্চলিক সংহতি বৃদ্ধি কৰা আৰু ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ সৰ্বাংগীন উন্নয়নক প্ৰসাৰ কৰা। এন এছ পিৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু দেশ ভাৰত। উল্লেখযোগ্য যে এন এছ পি আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে বহু পশ্চিমীয়া দেশৰ ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় কাঠামো আৰু ভাৰতৰ এক্ট ইষ্ট পলিচিৰ উত্থান ঘটিছিল। টাইৱানৰ এন এছ পি আৰু ভাৰতৰ এক্ট ইষ্ট পলিচিয়ে পৰিপূৰক হোৱাৰ বাবে দুয়োখন দেশৰ বাবে বহু ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে এক সুদৃঢ় কাঠামো প্ৰদান কৰে।
গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু পট পৰিৱৰ্তনকাৰী সম্ভাৱনা থকাৰ পিছতো ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যম আৰু নীতি মহলত এই নীতিয়ে সীমিত মনোযোগ লাভ কৰিছে। টাইৱানৰ সৈতে মুকলিকৈ জড়িত হ’বলৈ ভাৰতীয় প্ৰতিষ্ঠানৰ অনিচ্ছা আৰু অস্থিৰতাক মূলতঃ চীনৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত উদ্বেগৰ দ্বাৰা ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। ভাৰত-টাইৱানৰ সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনাক লৈ চীনৰ কাৰক সদায় ডাঙৰ হৈ আহিছে।
টাইৱানৰ কূটনীতিবিদসকলে প্ৰায়ে ভাৰতে টাইৱানৰ সৈতে সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিবলৈ দ্বিধাবোধ কৰাৰ অভিযোগ কৰি আহিছে আৰু এই সম্পৰ্কক হেৰুওৱা সুযোগৰ শৃংখলা হিচাপে লয়। ভাৰতৰ এই পন্থা “এখোজ আগুৱাই, দুখোজ পিছুৱাই” যেন দেখা গৈছে বুলি তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। টাইৱানৰ কূটনীতিবিদসকলৰ এই উদ্বেগ ন্যায্য, কাৰণ টাইৱানৰ সৈতে ভাৰতৰ সংযোগ প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে চীনৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হোৱা যেন লাগে। ভাৰত-টাইৱান সম্পৰ্কক বহুলাংশে চীনৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা চোৱা হৈছে। যদিহে চীনে বাকী থকা সীমান্তৰ সমস্যা আৰু সাৰ্বভৌমত্বৰ উদ্বেগ সন্দৰ্ভত নিজৰ স্থিতি পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ অনিচ্ছুক ব্যক্ত কৰে, তেন্তে ভাৰতে টাইৱানৰ সৈতে সম্পৰ্ককে ধৰি সকলো উপলব্ধ বিকল্প ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা বিবেচনা কৰা উচিত। দুয়োখন গণতন্ত্ৰৰ মাজত আন্তঃসংসদীয় আলোচনা বা আদান-প্ৰদান নোহোৱাটো দুৰ্ভাগ্যজনক। ভাৰতৰ পৰা টাইৱানলৈ শেষ সংসদীয় ভ্ৰমণ আছিল ২০১৬ চনত।
চীনৰ উত্থান প্ৰতিহত কৰিবলৈ ৰাষ্ট্ৰসমূহে প্ৰযুক্তিগত অংশীদাৰিত্ব গঠন কৰিবলৈ বিচৰাৰ লগে লগে ভাৰতে টাইৱানৰ প্ৰযুক্তিগত বিশেষজ্ঞতা বৃদ্ধিৰ পৰিকল্পনাৰ দিশলৈ চাব পাৰে আৰু অত্যাধুনিক প্ৰযুক্তি গৱেষণাত নিজৰ উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব পাৰে। বিশ্বৰ দুখন দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা অৰ্থনীতি হোৱাৰ পিছতো ভাৰত আৰু টাইৱানৰ মাজত অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্ব এতিয়াও প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাতে আছে। জটিল কৰ নিয়ম, দুৰ্নীতি, ভাষাৰ বাধা আৰু ইজনৰ আনজনৰ ব্যৱসায়িক পৰিৱেশৰ বিষয়ে অপৰ্যাপ্ত বুজাবুজিয়ে তেওঁলোকৰ মাজত সম্ভাৱ্য অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্বত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
চৰকাৰী সম্পৰ্কৰ পৰিধি ভাঙি আগবাঢ়ি যোৱাটো দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ বাবেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। ভাৰত আৰু টাইৱান উভয়ৰে ব্যক্তিগত খণ্ডই বহু ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ উপৰিও দুয়োখন ৰাজ্যৰ শিক্ষা খণ্ডই মানুহৰ মাজত সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ লগতে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মক উন্নত সুযোগ লাভ কৰাত সহায় কৰাৰ সুযোগ আছে।
নতুন দিল্লীয়ে কূটনৈতিক পদক্ষেপত স্পষ্ট দৃষ্টিভংগীৰে ক্ষিপ্ৰতাৰে কাম কৰিব লাগিব। ভাৰতক উষ্ম আদৰণি জনাবলৈ আগ্ৰহ আৰু ইচ্ছা ব্যক্ত কৰি আহিছে টাইপেয়ে। ভাগ-বতৰা কৰা গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ ওপৰত নিৰ্মিত ভাৰত আৰু টাইৱানৰ মাজত অংশীদাৰিত্ব শক্তিশালী কৰিলে বাণিজ্য, অৰ্থনীতি, সংস্কৃতি আৰু জনসাধাৰণৰ সম্পৰ্কত সহযোগিতা যথেষ্ট গভীৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই মুহূৰ্তটোৱে ভাৰতৰ বাবে নিজৰ নেতৃত্ব দৃঢ় কৰাৰ লগতে টাইৱানৰ সৈতে অধিক শক্তিশালী সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সুযোগৰ সৃষ্টি কৰিছে, যিটো বাধাহীন আৰু মুক্ত ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ প্ৰসাৰৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়।
