জেৰন্ট’লজী (Gerontology) হৈছে বাৰ্ধ্যক সম্পৰ্কে অধ্যয়ন কৰা এটা শাখা। ই বয়স বৃদ্ধিৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক, মানসিক, জ্ঞানমূলক আৰু জৈৱিক দিশসমূহৰ অধ্যয়ন। ১৯০৩ চনত ইলিয়া ইলিচ মেচনিকভে (Élie Metchnikoff) গ্ৰীক ভাষাৰ পৰা এই শব্দটোৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল। বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বৰ্তমানৰ ৰোগৰ চিকিৎসাত বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শাখা জেৰিয়াট্ৰিক্সৰ পৰা এই ক্ষেত্ৰখন পৃথক। জেৰন্টোলজিষ্টসকলৰ ভিতৰত জীৱবিজ্ঞান, নাৰ্চিং, চিকিৎসা, অপৰাধ বিজ্ঞান, দন্ত চিকিৎসা, সামাজিক কাম, শাৰীৰিক আৰু বৃত্তিগত চিকিৎসা, মনোবিজ্ঞান, মনোৰোগ, সমাজবিজ্ঞান, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, স্থাপত্য, ভূগোল, ফাৰ্মাচী, জনস্বাস্থ্য, গৃহ নিৰ্মাণ, আৰু নৃতত্ত্ববিজ্ঞান।
বয়স বৃদ্ধি আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত সমস্যা বা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰাটোৱেই হৈছে জেৰ’ণ্ট’লজী । ই কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ সামৰি লয় , য’ত বাৰ্ধক্যৰ জৈৱিক, মানসিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশসমূহ পৰীক্ষা কৰা হয় । জেৰ’ণ্ট’লজীৰ মূল লক্ষ্য হৈছে বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ জীৱনৰ মান উন্নত কৰা আৰু বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে তেওঁলোকে সন্মুখীন হোৱা সমস্যাসমূহ সমাধান কৰা। বয়স বৃদ্ধিয়ে শৰীৰৰ ব্যৱস্থা আৰু বয়সৰ লগত জড়িত ৰোগৰ অগ্ৰগতিৰ ওপৰত কেনে প্ৰভাৱ পেলায় সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে।
জেৰন্ট’লজীৰ কেইবাটাও স্বৰূপ দেখিবলৈ পোৱা যায়।
১) মানসিক জেৰন্ট’লজী: ই জেৰ’ণ্ট’লজীৰ এটা প্ৰকাৰ। মানসিক জেৰন্ট’লজীয়ে বয়স বৃদ্ধিৰ জ্ঞানমূলক, আৱেগিক আৰু আচৰণগত দিশসমূহ অন্বেষণ কৰে। স্মৃতিশক্তি, মানসিক স্বাস্থ্য, আৰু পিছৰ জীৱনত মোকাবিলা কৰাৰ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰে।
২)সামাজিক জেৰন্ট’লজী : সামাজিক জেৰন্ট’লজী বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলক প্ৰভাৱিত কৰা সামাজিক ভূমিকা, সম্পৰ্ক আৰু গঠনসমূহ পৰীক্ষা কৰে। অৱসৰ, যত্ন লোৱাৰ দৰে বিষয়সমূহৰ সমাধান কৰে।
৩)সাংস্কৃতিক আৰু নৈতিক জেৰন্ট’লজী : সাংস্কৃতিক আৰু নৈতিক জেৰন্ট’লজীয়ে সাংস্কৃতিক নীতি-নিয়ম আৰু মূল্যবোধে বয়স বৃদ্ধিৰ অভিজ্ঞতাক কেনেদৰে গঢ় দিয়ে তাৰ অনুসন্ধান কৰে। বৃদ্ধৰ যত্ন আৰু জীৱনৰ শেষৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে জড়িত নৈতিক দুৰ্বলতাসমূহ বিবেচনা কৰে।
৪) প্ৰয়োগিক জেৰন্ট’লজী : বৃদ্ধ জনসংখ্যাক সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰিক হস্তক্ষেপ আৰু নীতি প্ৰস্তুত কৰে । ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত আছে স্বাস্থ্যসেৱা সেৱা, গৃহ নিৰ্মাণ, বিত্তীয় পৰিকল্পনা, আৰু সম্প্ৰদায়ৰ কাৰ্যসূচী।
জেৰন্ট’লজী আজিৰ সময়ত বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক, কিয়নো বয়স বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত সমস্যাবোৰ সমাধান কৰি সমাজৰ সকলো বয়সৰ লোকৰ বাবে এটা সুস্থ আৰু সন্তোষজনক জীৱন নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰে। বিশ্বজুৰি আয়ুস বৃদ্ধিৰ লগে লগে সমাজত বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ অনুপাত বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত জেৰ’ণ্ট’লজী ক্ৰমান্বয়ে প্ৰাসংগিক হৈ পৰিছে। জেৰণ্ট’লজীয়ে দীৰ্ঘদিনীয়া ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু পৰিচালনাৰ কৌশল অৱগত কৰে, সুস্থ বয়স বৃদ্ধিৰ প্ৰসাৰ ঘটায়। লগতে বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে বয়সৰ অনুকূল পৰিৱেশ আৰু নীতি সৃষ্টিত এই ক্ষেত্ৰখনে সহায় কৰে। জেৰন্ট’লজীয়ে বয়স বৃদ্ধিৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা সামাজিক, চিকিৎসা আৰু নীতিগত সমস্যাবোৰৰ গভীৰ জ্ঞান দিয়ে। ইয়াৰ দ্বাৰা ব্যক্তি, পৰিয়াল, আৰু সমাজৰ বাবে উন্নত, সুস্থ, আৰু দীৰ্ঘজীৱন নিশ্চিত কৰাৰ উপায় প্ৰদান কৰা হয়।
