ৰক্তহীনতা জনস্বাস্থ্যৰ বাবে প্ৰধান চিন্তনীয় বিষয় , মূলতঃ সৰু ল’ৰা-ছোৱালী, গৰ্ভৱতী আৰু প্ৰসৱৰ পিছৰ মহিলা, আৰু ঋতুস্ৰাৱ হোৱা কিশোৰী আৰু মহিলাক সহজতে আক্ৰান্ত কৰে।
কম আৰু নিম্ন মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহে ৰক্তহীনতাৰ সৰ্বাধিক বোজা বহন কৰে, বিশেষকৈ গ্ৰাম্য পৰিৱেশত বাস কৰা, দৰিদ্ৰ পৰিয়ালত বাস কৰা আৰু কোনো আনুষ্ঠানিক শিক্ষা লাভ নকৰা জনসংখ্যাক প্ৰভাৱিত কৰে। বিশ্বজুৰি অনুমান কৰা হৈছে যে ৬–৫৯ মাহৰ সকলো শিশুৰ ৪০%, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ ৩৭% আৰু ১৫–৪৯ বছৰ বয়সৰ ৩০% মহিলা ৰক্তহীনতাৰ ফলত আক্ৰান্ত হয়।
এনিমিয়া অৰ্থাৎ ৰক্তহীনতা ভাৰতত জনস্বাস্থ্যৰ বাবে এটি ডাঙৰ ভাবুকি। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ অংগসমূহলৈ অক্সিজেনৰ সোঁত কমি যায়।লক্ষণসমূহ হ’ব পাৰে ভাগৰুৱা, ছালৰ ৰং শেঁতা পৰা, উশাহ লোৱাত কষ্ট পোৱা, মূৰটো লঘু হোৱা, মূৰ ঘূৰোৱা বা হৃদস্পন্দন দ্ৰুত হোৱা।
বেছিভাগ ক্ষেত্রতে, ৰক্তহীনতা অসমতুল পুষ্টি যেনে আয়ৰন, ফলিক এচিড আৰু ভিটামিন বি-১২, প্রোটিন, এমিনো এচিড, ভিটামিন এ, চি আৰু অন্যান্য ভিটামিনবোৰৰ কাৰণে ঘটে। ৰক্তহীনতাৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ কাৰণ আইৰণৰ অভাৱ। শৰীৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ আইৰণ নাথাকিলে ৰক্তকণিকাত থকা অক্সিজেন কঢ়িয়াই নিয়া প্ৰ’টিন পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ হিম’গ্লবিন উৎপন্ন হয়। ৰক্তহীনতাৰ আন কাৰণসমূহ হ’ল অপৰ্যাপ্ত ৰক্তকণিকা উৎপাদন, ৰক্তকণিকা ধ্বংসৰ হাৰ অধিক, তেজৰ ক্ষয়। HIV , দীর্ঘস্থায়ী ৰোগ, কিডনিৰ ৰোগ, কেন্সাৰৰ দৰে ৰোগো ৰক্তহীনতাৰ কাৰণ হ’ব পাৰে। থেলাছেমিয়া বা ছিকেল চেল এনিমিয়াৰ দৰে অৱস্থাই হিম’গ্লবিন বা ৰক্তকণিকাৰ গঠনত প্ৰভাৱ পেলোৱা জিনীয় মিউটেচনৰ বাবে ৰক্তহীনতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
পুষ্টিৰ ঘাটিয়ে অন্য যিকোনোকে প্রভাবিত কৰিব পাৰে৷ কিন্তু শিশু, গর্ভৱতী মহিলা আৰু প্রসৱৰ ক্ষেত্রত ইয়াক বেছি দেখা যায়। এনিমিয়া ভাৰতত মাতৃ-মৃত্যুৰ অন্যতম প্রধান কাৰণ। কেৱল শিশু আৰু মহিলাই নহয় পুৰুষসকলো ৰক্তহীনতাত আক্রান্ত হ’ব পাৰে।
ৰক্তহীনতাৰ সম্ভাৱনা বিশেষকৈ মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক। মহিলাসকলৰ মাজত ৰক্তহীনতা হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ আঁৰত বহু কাৰণ আছে। ঋতুস্রাৱৰ সময়ত মহিলাসকলৰ মাহেকীয়া ৰক্ত কমি যায়। নতুন ৰক্ত সৃষ্টি কৰাৰ বাবে আয়ৰন প্রয়োজন, যিয়ে ৰক্তৰ ঘাটি পূৰণ কৰিব পাৰে। যিসকল মহিলাৰ দীর্ঘ সময় ধৰি অতিপাত ৰক্তপাত হয় তেওঁলোকৰ ৰক্তহীনতাৰ সম্ভাৱনা বেছি থাকে।
এইটোও লক্ষ্য কৰা উচিত যে গর্ভাৱস্থাত সন্তানৰ যথাযথ বিকাশৰ বাবে অতিৰিক্ত আয়ৰনৰ প্রয়োজন। গর্ভৱতী মহিলাসকলৰ সাধাৰণ মহিলাসকলৰ তুলনাত ৫০ শতাংশ বেছি ৰক্তৰ প্রয়োজন হয়। এইবোৰ কাৰণত ৰক্তহীনতা মহিলাসকলৰ বাবে এটি ডাঙৰ উদ্বেগ সৃষ্টি কৰে।
এনিমিয়া বিভিন্ন ধৰণৰ আছে, যেনে আয়ৰনৰ ঘাটিত ৰক্তহীনতা, ভিটামিন-ঘাটি ৰক্তহীনতা, এপ্লাষ্টিক এনিমিয়া, অটোইমিউন হিমোলিটিক এনিমিয়া, ক্ষতিকাৰক ৰক্তহীনতা আৰু ছিকেলৰ চেল এনিমিয়া। অৱশ্যে এই সকলোবোৰৰ ভিতৰত আয়ৰনৰ ঘাটিজনিত ৰক্তহীনতা আটাইতকৈ সাধাৰণ ধৰণ। কিছু ধৰণৰ ৰক্তহীনতা প্রতিৰোধ কৰিব পৰা নাযায়। কিন্তু সঠিক ডায়েটৰ সহায়ত মহিলাসকলে অৱশ্যেই আয়ৰনৰ ঘাটিৰ কাৰণে ৰক্তহীনতাৰ সম্ভাৱনা বন্ধ কৰিবলৈ বা হ্রাস কৰিবলৈ পাৰে।
বহু ধৰণৰ ৰক্তহীনতা প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি। কিন্তু স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে আইৰণৰ অভাৱত হোৱা ৰক্তহীনতা আৰু ভিটামিনৰ অভাৱত হোৱা ৰক্তহীনতা ৰোধ হ’ব পাৰে।আইৰণ সমৃদ্ধ খাদ্যৰ ভিতৰত গো-মাংস আৰু অন্যান্য মাংস, বীন, মচুৰ দাইল, আইৰণযুক্ত শস্য, গাঢ় সেউজীয়া পাতৰ শাক-পাচলি, আৰু শুকান ফল আদি গ্ৰহণ কৰা উচিত। ফলিক এচিড ফল-মূল আৰু ফলৰ ৰস, গাঢ় সেউজীয়া পাতৰ শাক-পাচলি, সেউজীয়া পটল, বৃক্কৰ বীন, বাদাম, আৰু সমৃদ্ধ শস্যৰ সামগ্ৰী, যেনে ৰুটি, শস্যজাতীয় খাদ্য, পাস্তা আৰু ভাতত পোৱা যায়। এনেধৰণৰ ফলিক এচিড যুক্ত খাদ্যৰ লগতে গ্ৰহণ কৰা উচিত। ভিটামিন বি-১২ সমৃদ্ধ খাদ্যসমূহৰ ভিতৰত মাংস, দুগ্ধজাত সামগ্ৰী, আৰু শক্তিশালী শস্য আৰু সৰিয়হৰ সামগ্ৰী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
ভিটামিন চি ভিটামিন চি সমৃদ্ধ খাদ্যৰ ভিতৰত ছাইট্ৰাছ ফল আৰু ৰস, জলকীয়া, ব্ৰকলি, টমেটো, বগৰী, ষ্ট্ৰবেৰী আদি অন্তৰ্ভুক্ত। এইবোৰেও শৰীৰত আইৰণ গ্ৰহণ কৰাত সহায় কৰে।ঋতুস্ৰাৱৰ সময়ত প্ৰচণ্ড ৰক্তক্ষৰণ হোৱা লোকে চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ যাব লাগে। চিকিৎসকে আইৰণৰ পৰিপূৰক বা হৰম’নযুক্ত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে। কিছুমান সংক্ৰমণৰ ফলত ৰক্তহীনতা হ’ব পাৰে। চাবোন আৰু পানীৰে হাত ধুই পৰিষ্কাৰ শৌচাগাৰ ব্যৱহাৰ কৰি সংক্ৰমণৰ সম্ভাৱনা কম কৰিব। মেলেৰিয়াৰ ফলত ৰক্তহীনতাও হ’ব পাৰে। মেলেৰিয়া সাধাৰণতে দেখা দিয়া ঠাইত বাস কৰা লোকসকলে স্থানীয় স্বাস্থ্য কৰ্তৃপক্ষৰ পৰা প্ৰতিৰোধৰ পৰামৰ্শ মানি চলিব লাগে।
