ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বেংক HDFC Bank বৰ্তমান এক গভীৰ বিতৰ্ক আৰু বিত্তীয় অনিয়মৰ আওতাত সোমাই পৰিছে। অলপতে প্ৰকাশ পোৱা তথ্য অনুসৰি, বেংকটোৱে মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰ অধীনস্থ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠান ‘মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক পথ উন্নয়ন নিগম’ (MSRDC)-ক আকৰ্ষণীয় হাৰত অধিক সূত প্ৰদান কৰিবলৈ বেংকৰ নিয়ম উলংঘা কৰি প্ৰায় ৪৫ কোটি টকা গোপন উপায়েৰে লেনদেন কৰিছিল। এই সমগ্ৰ ধনেৰে বেংকৰ বিত্তীয় নিয়মাৱলীক ফাঁকি দি এক বৃহৎ কেলেংকাৰী সংঘটিত কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপিত হৈছে।
কি আছিল এই কেলেংকাৰী?
ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক (RBI)-ৰ নিয়ম অনুসৰি, বেংকসমূহে কোনো বিশেষ গ্ৰাহকক তেওঁলোকৰ জমা ধনৰ ওপৰত নিৰ্ধাৰিত হাৰতকৈ অধিক বা বিশেষ বুজাবুজিৰ জৰিয়তে সূত প্ৰদান কৰিব নোৱাৰে। কিন্তু মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰ এই বিভাগটোৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন জমা (Bulk Deposits) লাভ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এইচডিএফচি বেংকে অতিৰিক্ত ১.৫ শতাংশ সূত দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।
এই অতিৰিক্ত ধনখিনিক পোনপটীয়াকৈ সূত হিচাপে দেখুওৱাৰ পৰিৱৰ্তে বেংক কৰ্তৃপক্ষই এক চতুৰালিৰ আশ্ৰয় লয়। ২০২৪ আৰু ২০২৫ বিত্তীয় বৰ্ষত এই ৪৫ কোটি টকা বেংকৰ ‘বিপণন খৰচ’ (Marketing Spend) হিচাপে দেখুওৱা হৈছিল। কাগজে-পত্ৰই দেখুওৱা হৈছিল যে এই ধন মহাৰাষ্ট্ৰৰ এটা “পথ সুৰক্ষা সজাগতা অভিযান” (Road Safety Awareness Campaign)-ৰ বাবে ৪ টা স্থানীয় ভেণ্ডৰৰ জৰিয়তে খৰচ কৰা হৈছে। প্ৰকৃততে ই আছিল চৰকাৰী বিভাগটোক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ দিয়া এক গোপন পুৰস্কাৰ বা উপহাৰ।
চেয়াৰমেনৰ আকস্মিক পদত্যাগ আৰু আভ্যন্তৰীণ তদন্ত
এই অনিয়ম ধৰা পৰাৰ পিছতে বেংকৰ পৰিচালনা সমিতিয়ে এক আভ্যন্তৰীণ তদাৰকী তদন্ত (Internal Vigilance Investigation) আৰম্ভ কৰে। এই তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ ঠিক ৬ দিনৰ পিছতে এইচডিএফচি বেংকৰ তদানীন্তন পাৰ্ট-টাইম চেয়াৰমেন অতনু চক্ৰৱৰ্তীয়ে অপ্ৰত্যাশিতভাৱে নিজৰ পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে বেংকৰ ভিতৰত চলি থকা কিছুমান কাৰ্যকলাপ আৰু নীতি তেওঁৰ ব্যক্তিগত নৈতিকতা আৰু আদৰ্শৰ সৈতে খাপ খোৱা নাছিল।
প্ৰথম অৱস্থাত বিষয়টো লুকুৱাই ৰখাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও সংবাদ মাধ্যমত এই বাতৰি বিয়পি পৰাৰ লগে লগে সমগ্ৰ বিত্তীয় মহলত হাহাকাৰ লাগে।
বিনিয়োগকাৰীৰ মাজত আতংক আৰু বজাৰ মূল্য হ্ৰাস
এই বৃহৎ প্ৰৱঞ্চনা আৰু কৰ্পোরেট গভৰ্নেন্সৰ অভাৱৰ বাতৰি পোহৰলৈ অহাৰ লগে লগে শ্বেয়াৰ বজাৰত এইচডিএফচি বেংকৰ অংশীদাৰিত্বৰ মূল্যত ব্যাপক খহনীয়া দেখা যায়। বিনিয়োগকাৰীসকলৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা আতংকৰ ফলত বেংকটোৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য একাদিক্ৰমে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত মাত্ৰ এদিনৰ ভিতৰতে বেংকটোৱে বজাৰত ৩০,০০০ কোটিতকৈও অধিক টকাৰ মূলধন (Market Capitalisation) হেৰুৱাবলগীয়া হয়।
বেংক কৰ্তৃপক্ষৰ প্ৰতিক্ৰিয়া
আনহাতে, এইচডিএফচি বেংকৰ মুখপাত্ৰই এই সন্দৰ্ভত কোনো ধৰণৰ অন্যায় বা নিয়ম উলংঘাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰিছে। বেংকে দাবী কৰিছে যে তেওঁলোকৰ আভ্যন্তৰীণ নিৰীক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা অতি শক্তিশালী আৰু সকলো বিষয় প্ৰতিষ্ঠিত নিয়ম অনুসৰিয়েই পৰীক্ষা কৰা হৈছে। বৰ্তমান ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক (RBI)-এও এই সমগ্ৰ ঘটনাৰ ওপৰত চোকা নজৰ ৰাখিছে আৰু ইয়াৰ তদন্ত প্ৰক্ৰিয়া অব্যাহত আছে।
সামৰণি
ভাৰতৰ বেংকিং খণ্ডৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য বুলি গণ্য কৰা বেংকসমূহৰ ভিতৰত এইচডিএফচি অন্যতম। কিন্তু চৰকাৰী পুঁজি হস্তগত কৰাৰ দৌৰত এনেদৰে ভুৱা খৰচ দেখুৱাই নিয়ম উলংঘা কৰা কাৰ্যই দেশৰ বিত্তীয় নীতি আৰু বেংকিং খণ্ডৰ স্বচ্ছতাৰ ওপৰত ডাঙৰ প্ৰশ্নবোধক চিন থিয় কৰাইছে।
