মহানগৰী গুৱাহাটীত শেহতীয়াকৈ স্থানীয় অসমীয়া লোক আৰু বহিঃৰাজ্যৰ (বিশেষকৈ বিহাৰ-মূলৰ) একাংশ বাসিন্দাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা অপ্ৰীতিকৰ সংঘাতে সচেতন মহলক গভীৰভাৱে উদ্বিগ্ন কৰি তুলিছে। প্ৰথম দৃষ্টিত এই ঘটনাটোক আইন-শৃংখলাজনিত এক সাময়িক সমস্যা বা সাধাৰণ পথ-কন্দল বুলি গণ্য কৰিলে ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত সত্যটোক উলাই কৰা হ’ব। প্ৰকৃততে এই ক্ষোভ আৰু সংঘাত কেৱল আকস্মিক নহয়; ই অসমীয়া সমাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি পুঞ্জীভূত হৈ থকা সাংস্কৃতিক অনিশ্চয়তা, অপৰিৱৰ্তিত জনসংখ্যাগত বিন্যাস আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান আত্মপৰিচয়ৰ সংকটৰে এক বহিঃপ্ৰকাশ।
অসমৰ বৰ্ণিল ইতিহাসত বহিঃৰাজ্যৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰা লোকৰ সৃষ্টিশীল অৱদান কোনো নতুন বা অভূতপূৰ্ব ঘটনা নহয়। অসমীয়া সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু জাতীয় জীৱনৰ অন্যতম কাণ্ডাৰী ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ মূল শিপাও আছিল সুদূৰ ৰাজস্থানত। কিন্তু তেওঁলোকে অসমক কেৱল এখন ভৌগোলিক কৰ্মভূমি হিচাপেই গ্ৰহণ কৰা নাছিল; বৰঞ্চ অসমীয়া ভাষা, কৃষ্টি আৰু সমাজক নিজৰ আত্মপৰিচয় হিচাপে বুকুত সাৱটি লৈছিল। তেওঁলোকৰ অনবদ্য জাতীয় অৱদানেই প্ৰমাণ কৰি থৈ গৈছে যে “অসমীয়া” হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াত জন্মস্থানতকৈ আধ্যাত্মিক-সাংস্কৃতিক আত্মীয়তা আৰু সামাজিক সংহতিহে সৰ্বাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰ্ত।
অতীতৰ তুলনাত সাম্প্ৰতিক কালৰ এই সংহতি প্ৰক্ৰিয়াত এক স্পষ্ট আৰু মৌলিক ব্যৱধান পৰিলক্ষিত হৈছে।
বিগত দুই-তিনটা দশকত গুৱাহাটীকে ধৰি ৰাজ্যৰ বিভিন্ন নগৰাঞ্চলত হিন্দীভাষী অঞ্চলসমূহৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক লোকৰ আগমন ঘটিছে আৰু তেওঁলোকে স্থায়ী বসবাস আৰম্ভ কৰিছে। ইয়াৰে এক বৃহৎ অংশই অসমৰ অৰ্থনীতি, বাণিজ্য আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ বিকাশত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছে, যিটো অন অস্বীকাৰ্য। পিছে, ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে খিলঞ্জীয়া সমাজৰ মাজত এই ধাৰণাও দৃঢ় হৈ পৰিছে যে নতুন প্ৰজন্মৰ একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰী গোটে অসমীয়া ভাষা, ঐতিহ্য আৰু সামাজিক সংবেদনশীলতাৰ সৈতে একাত্ম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত পূৰ্বৰ প্ৰজন্মসমূহৰ দৰে স আন্তৰিকতা বা আগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা নাই।
মন কৰিবলগীয়া যে যিকোনো ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজত সমন্বয় বা আত্মীকৰণ (Assimilation) এক দ্বি-পাক্ষিক প্ৰক্ৰিয়া। স্থানীয় সমাজে নতুন আগন্তুকক উদাৰতাৰে আদৰি লোৱাটো যিদৰে প্ৰত্যাশিত, ঠিক তেনেদৰে ন-আগন্তুকসকলেও থলুৱা সমাজৰ ভাষা, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু আৱেগক বিনম্ৰতাৰে সন্মান কৰাটো অপৰিহাৰ্য। যেতিয়াই এই পাৰস্পৰিক ভাৰসাম্য বিঘ্নিত হয়, তেতিয়াই সামাজিক দূৰত্ব ক্ৰমান্বয়ে অবিশ্বাসলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ফলস্বৰূপ, তেনেই সামান্য বা পথৰ এটা সৰু তৰ্কও এক বৃহৎ সামূহিক সংঘাতৰ স্ফুলিংগলৈ পৰিণত হ’বলৈ বেছি পৰ নালাগে।
এই সমগ্ৰ পৰিস্থিতিৰ এটা গভীৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক দিশো আছে। সাম্প্ৰতিক বৰ্ষসমূহত অসমৰ বৌদ্ধিক আৰু নিৰ্বাচনী ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দুলৈ পুনৰ ঘূৰি আহিছে ‘থলুৱা বনাম বহিৰাগত’ৰ বিতৰ্ক। “খিলঞ্জীয়াৰ অধিকাৰ”, “সাংস্কৃতিক সুৰক্ষা” আৰু “বহিঃৰাজ্যৰ অৰ্থনৈতিক-ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ” আদি প্ৰসংগই জনমানস আলোড়িত কৰি ৰাখিছে। গৰিষ্ঠসংখ্যক অসমীয়াৰ মনত এই শংকা ঘনীভূত হৈছে যে ক্ৰমবৰ্ধমান জনসংখ্যাৰ হেঁচাত তেওঁলোকৰ স্বকীয় ভাষা, ভূমিৰ অধিকাৰ আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তৃত্বৰ পৰিসৰ ক্ৰমে সংকুচিত হৈ আহিছে। আনহাতে, ইয়াৰ বিপৰীতে হিন্দীভাষী নাগৰিকসকলৰ একাংশই নিজকে অসমৰ অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰ আৰু বৈধ বাসিন্দা হিচাপে দাবী কৰে। এই দুই বিপৰীতমুখী ধাৰণা আৰু মানসিকতাৰ সংঘাতেই বৰ্তমানৰ সামাজিক উত্তেজনাক ইন্ধন যোগাইছে।
আন এক জটিল দিশ হ’ল অসমীয়া সমাজখনৰ ভিতৰচ’ৰাৰ ক্ৰমবৰ্ধমান বিভাজন। ধৰ্ম, জাতি, উপ-জাতীয় সংকীৰ্ণতা আৰু ৰাজনৈতিক ভিন্ন মেৰুকৰণৰ ফলত বৰ্তমানৰ থলুৱা সমাজখন ইমানেই খণ্ডিত হৈ পৰিছে যে, সামগ্ৰিকভাৱে অসমীয়াৰ এটা সুসংহত আৰু একমুখী কণ্ঠস্বৰ দুৰ্বল হৈ পৰিছে। ফলস্বৰূপ, ভাষা আৰু কৃষ্টিৰ অস্তিত্বৰ দৰে মৌলিক সুৰক্ষাৰ প্ৰশ্নতো এক সৰ্বজনীন, শক্তিশালী আৰু একতাবদ্ধ সামাজিক প্ৰতিক্ৰিয়া গঢ়ি তোলাটো কঠিন হৈ পৰিছে।
| সংকটৰ মূল কাৰকসমূহ | প্ৰত্যাশিত সামাজিক সমাধান |
| একমুখী অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু পাৰস্পৰিক সাংস্কৃতিক দূৰত্ব | ন-আগন্তুকসকলৰ দ্বাৰা থলুৱা ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত গ্ৰহণযোগ্যতা |
| জনসংখ্যাগত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত উপজি কৰা খিলঞ্জীয়াৰ অস্তিত্বৰ শংকা | সাংবিধানিক আৰু আইনী সুৰক্ষা কৱচৰ জৰিয়তে খিলঞ্জীয়াৰ ভূমি-ৰাজনৈতিক অধিকাৰ সুনিশ্চিতকৰণ |
| ধৰ্ম, জাতি আৰু উপ-জাতীয় ভিত্তিত থলুৱা সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ বিভাজন | সংকীৰ্ণতা পৰিহাৰ কৰি এক উদাৰ, অন্তৰ্ভুক্তিমূলক আৰু শক্তিশালী অসমীয়া জাতীয় চেতনাৰ পুনৰুত্থান |
সাম্প্ৰতিক এই সন্ধিক্ষণত আমাক কোনো অন্ধ আৱেগ, উগ্ৰতা বা সাময়িক উত্তেজনাৰ প্ৰয়োজন নাই; বৰঞ্চ প্ৰয়োজন হৈছে এক গভীৰ আত্মসমীক্ষাৰ। অসমৰ ভৱিষ্যৎ কোনো ধৰণৰ সাম্প্ৰদায়িক বিদ্বেষ বা বৈৰিতাৰ ভেটিত কেতিয়াও সুৰক্ষিত হ’ব নোৱাৰে। একেদৰে, খিলঞ্জীয়া সমাজৰ ভাষা আৰু অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ ন্যায্য শংকাটোকো সস্তীয়া “সংকীৰ্ণতা” বা “প্ৰাদেশিকতাবাদ” বুলি উলাই কৰিলে ঐতিহাসিক ভুল কৰা হ’ব। অসমৰ মূল শক্তি সদায়েই আছিল ইয়াৰ বহুত্ববাদ আৰু সুদীৰ্ঘ আত্মসাৎকৰণৰ মহান পৰম্পৰা।
ধেমাজি বা গুৱাহাটী—য’তেই নহওক কিয়, সাম্প্ৰতিক প্ৰতিটো সংঘাতৰ পৰা সমাজখনে যদি কিবা শিক্ষা ল’ব লগা আছে, তেন্তে সেয়া হ’ল: অসমত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰা প্ৰতিজন লোকেই আন্তৰিকতাৰে অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল হ’ব লাগিব। আনহাতে, অসমীয়া সমাজেও নিজৰ অন্তৰ্নিহিত বিভাজনসমূহ দূৰ কৰি এক শক্তিশালী, আত্মবিশ্বাসী আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক সৰ্বাত্মক জাতীয় চেতনা গঢ়ি তুলিব লাগিব। অন্যথা, আজিৰ এই সৰু সৰু বিক্ষিপ্ত সংঘাতসমূহ অনাগত দিনত অধিক ভয়াবহ সামাজিক অস্থিৰতা আৰু মহাবিপৰ্যয়ৰ আগজাননী হৈ পৰাটো নিশ্চিত।